اهميت مصرف مايعات در سالمندان

نوشيدن آب و مايعات يکي از فعاليتهاي مطبوع بشر مي باشد که بر اساس آن نيازهاي حياتي مهم آدمي رفع مي گردد .

حفظ مايعات بدن از ضروريات زندگي است .

۴۵  درصد وزن بدن سالمندان را آب تشکيل مي دهد .  

در طول سالمندي تغييرات مهمي در عملکرد اندامهايي که در تعادل مايعات بدن نقش مهمي بازي مي کنند ، پديد مي آيد . اين تغييرات عبارتند از :

- کاهش وزن کليه ها

- کاهش خونرساني به کليه ها

- کاهش توانايي کنترل نمک هاي بدن

- کاهش قدرت غليظ سازي ادرار

- کاهش حس تشنگي

تغييرات نامبرده سبب کاهش توانايي بدن سالمندان در حفظ تعادل مايعات مي شود ، بطوريکه فرد سالمند با سرعت زيادي در معرض خطر کاهش حجم مايعات بدن قرار مي گيرد .

بطور کلي سالمندان بيشتر از جوانان در معرض خطر کم آبي قرار دارند .

کاهش حجم مايعات بدن يعني چه ؟

کاهش ميزان مايعات بدن يعني :

الف ) عدم مصرف آب و ساير مايعات به اندازه لازم

ب ) از دست دادن مايعات بدن بصورت عرق زياد ، اسهال ، استفراغ . ...

در اين حالت سلامت فرد سالمند به شدت تهديد مي شود .

 

علل کاهش مايعات بدن :

۱ - تغييرات طبيعي دوران سالمندي

۲ - عدم تمايل به نوشيدن مايعات و آب

۳ - مشکلات حرکتي در تهيه و نوشيدن آب

۴ - مشکلات روحي و رواني که سبب کاهش توجه به ضرورت مصرف آب و مايعات مي شود .

۵ - مصرف داروهاي ادرار آور

۶ - بيماريهاي کليوي

۷ - اسهال ، استفراغ و تب

 

علائم کاهش مايعات بدن :

۱ - خشکي لب و دهان

۲ - زبان باردار

۳ - تشنگي

۴ - کاهش انعطاف پذيري پوست بطوريکه پوست براحتي چروکيده مي شود .

۵ - کاهش وزن

۶ - ضعف عمومي

۷ - کاهش ميزان ادرار دفعي

۸ - افزايش ضربان قلب

۹ - کاهش فشار خون بخصوص هنگام برخواستن از حالت خواب يا نشسته

۱۰  -  افزايش دماي بدن

اقدامات مهم پيشگيري کننده و مراقبتي :

۱ - مصرف مايعات و آب به اندازه کافي . براي اين منظور با استفاده از فرمول زير مي توانيد حجم مايعات ضروري بدن را محاسبه کنيد .

حداقل مايعات مصرفي روزانه = وزن × ۳۰  سي سي

مثال :  براي فرد ۸۰ کيلويي ميزان مايعات مصرفي برابر است با ۲۴۰۰= ۳۰ × ۸۰

که برابر تقريباً ۵/۲ ليتر مايعات و آب مي باشد .

۲ - کنترل روزانه وزن قبل از خوردن صبحانه

۳ - مصرف آب و مايعات ( چاي ، آب ميوه ،‌ ژله ، شير ، بستني ،‌ نوشابه ، دوغ و ... ) در حجم کم و دفعات زياد مثلا ً هر ۳۰ تا ۶۰ دقيقه بطور معمول يک استکان آب بخوريد .

۴ - کنترل ميزان ادرار دفعي ( بدين منظور مي توانيد از يک ليوان مخصوص براي اندازه گيري ادرار دفعي استفاده کرده و ميزان آن را در طول شبانه روز مشخص کنيد ) .

پارچ آب و ساير ظروف مخصوص آب را در دسترس سالمند قرار دهيد .

۶ - بهتر است براي نوشيدن مايعات از ليوانها کوچک استفاده کنيد .

۷ - از نوشيدنيهايي استفاده کنيد که نمک و يا شکر کمي دارند .

۸ - در برنامه غذايي روزانه خود غذاهاي آبکي مثل سوپ ، آش ، آب گوشت ، سبزيجات و ميوه و سالاد تازه بگنجانيد .

توجه :

ليوانهاي معمولي مصرفي در منازل ( مثل ليوانهاي عسل دسته دار ) بين ۲۲۰- ۲۰۰ سي سي حجم دارند . حجم استکانهاي معمولي معمولاً نصف حجم ليوانها مي باشد . ( ۱۰۰ سي سي )

 

 

  
نویسنده : ميلانی ; ساعت ۱٢:۱٢ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۳ آبان ،۱۳۸٢

ديابت مي تواند به قيمت کليه هاي شما تمام شود

رشد ديابت سريع بوده و به يک اپيدمي جهاني تبديل مي شود .

ديابت در تمام جهان در حال تبديل به يک اپيدمي است . و هر سال ديابت در افراد بيشتري تشخيص داده مي شود . افراد زيادي وجود دارند که مبتلا به ديابت هستند اما از آن خبر ندارند . در حال حاضر بيش از ۱۷۷ ميليون نفر در سراسر دنيا به ديابت مبتلا هستند . سازمان بهداشت جهاني تخمين مي زند که اين رقم تا سال ۲۰۲۵   به ۳۰۰ ميليون نفر خواهد رسيد . ديابت چهارمين علت عمده مرگ در اکثريت کشورهاي توسعه يافته است .

يکي از عوارض اصلي ديابت بيماري کليوي است . اين عارضه در يک سوم مبتلايان به ديابت تيپ I و II رخ داده و به ميزان زيادي باعث افزايش ناتواني ، مرگ  و مير و هزينه درمان مي شود . بسيار مهم است که توجه به عواقب ديابت و بيماريهاي کليوي جلب شده ، تشخيص و ارزيابي زودرس تسريع شده و کوشش شود تا از يک بيماري که اصولآً بيماري قابل پيشگيري مي باشد اجتناب شود .

 

ديابت چيست ؟

ديابت يک بيماري مزمن است که در نتيجه اختلالات توليد يا عملکرد انسولين در بدن رخ مي هد . زمانيکه فرد مبتلا به ديابت است ، يا لوزالمعده انسولين مورد نياز را تهيه نمي کند ( ديابت تيپ I  ) يا بدن آنها نمي تواند از انسولين توليد شده استفاده مفيدي بعمل آورد . ( ديابت تيپ II  )

ديابت تيپ I  مي تواند در هر سني رخ دهد . ولي در اطفال و نوجوانان شايعتر است . مبتلايان به اين نوع ديابت نمي توانند انسولين کافي توليد کنند در نتيجه نياز به تزريق انسولين دارند تا بتوانند سطح گلوکز خون خود را کنترل کنند . مبتلايان به ديابت تيپ I  اگر به انسولين دسترسي نداشته باشند مي ميرند .

ديابت تيپ۱ ،    ۱۰-۵    درصد تمام موارد ديابت در دنيا را شامل مي شود .

ديابت تيپ II  در افراد مسن تر بخصوص کسانيکه اضافه وزن دارند شايعتر است . اگر چه بعلت افزايش وزن و کم تحرکي در بين جوانان اين نوع ديابت کودکان و نوجوانان را نيز مبتلا مي کند .

مبتلايان به اين نوع ديابت هميشه به تزريق انسولين نياز ندارند .اغلب ديابت آنان با کنترل مصرف غذا ، کاهش وزن در صورت لزوم و انجام مرتب تمرينات فيزيکي قابل کنترل مي باشد . بعلاوه اين گونه افراد مي توانند با قرص تحت درمان قرار گيرند . ديابت تيپ ۲ ،   ۹۰ تا ۹۵ درصد تمام موارد بيماري در سراسر دنيا را شامل مي شود .

 

* عوارض ديابت :

زماني که انسولين بطور مؤثر توسط بدن مصرف نشود گلوکز نمي تواند به شکلي که در افراد سالم مصرف ميشود مورد استفاده قرار گيرد . گلوکز به جاي اينکه توسط بدن بعنوان انرژي مورد استفاده قرار گيرد ، در خون باقي مي ماند . در نتيجه ميزان گلوکز خون بالا مي رود . اين غلظت بالاي گلوکز يا قند بالاي خون به نام هيپرگليسمي ناميده مي شود . اين حالت ميتواند منجر به عوارض زودرس و ديررس شده که بسياري از آنها اگر پيشگيري و درمان نشوند مي توانند کشنده باشند و تمام اين عوارض مي تواند باعث کاهش کيفيت زندگي مبتلايان به ديابت و خانواده آنان شود .

ديابت اگر کنترل نشود مي تواند باعث عوارض دراز مدت جدي شود و مهمترين آنها عبارتند از :

۱ - نفروپاتي ( بيماري کليوي ديابت ) که مي تواند باعث نارسائي کليه شود .

۲ - رتينوپاتي ( بيماري چشم ) که ميتواند نهايتاً منجر به کوري شود .

۳ - نوروپاتي ( صدمه عصبي ) که همراه با اختلالات گردش خون مي تواند باعث زخمهاي پا و همچنين گانگرن شود که به نوبه خود باعث قطع عضو مي شود .

۴ - بيماريهاي قلبي عروقي که مي تواند باعث عوارض کشنده اي مانند بيماري کرونر قلب ( منجر به حمله قلبي ) و سکته مغزي ( يک علت شايع ناتواني و مرگ در مبتلايان به ديابت ) شود .

* بيماری  کليوي ديابتي :

بيماري کليوي ( نفروپاتي ) ديابتي يک بيماري مزمن و پيشرونده کليه است که در يک سوم مبتلايان به ديابت رخ مي دهد . يعني اين حالت در ۶۰ ميليون نفر در سراسر دنيا رخ مي دهد . سطح بالاي قند خون روي عروق کوچک در تمامي بدن تأثير مي گذارد .اين عروق صدمه ديده و نمي تواند به طريقه صحيح عمل کنند . زمانيکه عروق کوچک کليه صدمه مي خورند ،‌ روند تصفيه تحت تأثير قرار مي گيرد و مواد دفعي در خون افزايش يافته و از طرفي  مواد ارزشمند مانند پروتئين ها به داخل ادرار نشت پيدا مي کند . در صورتيکه اين روند پيشرفت پيدا کند . صدمه کليوي باعث نارسائي کليه مي شود . در اين حالت کليه تقريباً به طور کامل پاک کردن خون از مواد دفعي را متوقف مي کند . در صورتيکه بيماري درمان نشود مواد دفعي در خون به سطوح سمي رسيده و باعث مرگ فرد مي شود .

* ريسک فاکتورهاي بيماري کليوي ديابتي :

۱ - سيگار

۲ - فشار خون بالا

۳ - هيپرگليسمي ( افزايش سطح قند خون )

۴ - تاريخچه خانوادگي بيماري کليوي ديابتي

* علائم و نشانه هاي بيماري کليوي ديابتي :

شما ممکن است اختلال کليوي داشته باشيد  بدون اينکه حتي از آن آگاهي داشته باشيد . اغلب تا زمانيکه کليه ها بطور کامل نارسا شوند علامتي از بيماري کليوي ديابتي وجود ندارد .

البته بعضي علائم و ريسک فاکتورهاي زوردس وجود دارند که پزشک شما بايد مراقب آن باشد .

۱ - پروتئين ادرار

۲ - فشار خون بالا

۳ - نزول عملکرد کليه

۴ - تورم پاها و گرفتگي عضلات ( کرامپ )

۵ - افزايش نياز به ادرار کردن بخصوص هنگام شب

۶ - کاهش نياز به انسولين يا قرص ضدديابت

۷ - تهوع واستفراغ

۸ - ضعف ، رنگ پريدگي و کم خوني

* درمان بيماري کليوي :

زماني که کليه صدمه ديده و نتواند روند تصفيه خون را انجام دهد درمان مورد نياز خواهد بود . روش هاي عمده درماني براي بيماران با نارسائي کليه عبارتند از همودياليز و پيوند کليه .

* روشهاي پيشگيري از بيماري کليوي ديابتي

۱ - کنترل مناسب قند خون

۲ - حفظ فشار خون ماکزيمم روي ۱۳۰ و مينيمم روي ۸۰  و کنترل منظم

۳ - کاهش مصرف پروتئين غذايي

۴ - اجتناب از سيگار و مصرف  الکل

۵ - درمان عفونت هاي ادراري

۶ - کنترل حداقل ساليانه آلبومين ادرار

۷ - انجام فعاليت هاي فيزيکي منظم و کاهش وزن در صورت لزوم ( تحت نظر پزشک )

 

 

  
نویسنده : ميلانی ; ساعت ۱٢:۱۱ ‎ب.ظ روز جمعه ٢۳ آبان ،۱۳۸٢