نارسايي قلبي

زمانيکه قلب قدرت و قابليت  خود را براي پمپاژ خون کافي بدرون رگهاي بدن از دست مي دهد نارسايي قلبي ايجاد مي شود . معمولاً کاهش قدرت قلب در انتقال خون به رگها نشان دهنده يک بيماري زمينه اي مانند اختلالات عروق کرونر مي باشد .

معمولاً در اين حالت قلب بطور ناگهاني دچار ايست فعاليت نمي شود بلکه در درازمدت دچار اين عارضه شده و بتدريج قابليت فعاليت کافي و سودمند را از دست مي دهد . بسياري از بيماران از اين اختلال آگاهي نمي يابند تا زمانيکه علائم بيماري سالها پس از شروع بيماري تظاهر نمايد .

شدت و حدت بيماري به ميزان ظرفيت از دست رفته قلب بستگي دارد . البته به طور طبيعي هر شخصي مقداري از ظرفيت فعاليت قلبي خود را به مرور زمان از دست مي دهد ولي ميزان کاهش قدرت و ظرفيت پمپاژ قلبي در نارسايي قلبي بطور قابل توجه تري کاهش مي يابد ، نارسايي قلبي مي تواند ناشي از يک ايست قلبي يا بيماري زمينه اي باشد .

شدت بيماري ، نوع زندگي فرد را تحت تأثير قرار مي دهد . در يک طرف طيف ، نارسايي قلبي خفيف تأثير کمي بر روي فعاليتهاي روزانه شخص دارد و در طرف ديگر طيف نارسايي شديد قلبي مي تواند فعاليتهاي جزئي روزانه را نيز متأثر نموده و حتي مرگبار باشد . البته درمان اين بيماري کاملاً زندگي بخش بوده و فعاليتهاي فرد را برمي گرداند .

شايان ذکر است تمام انواع نارسايي قلبي حتي خفيف ترين آن تهديدکننده هاي جدي سلامت شخص هستند که بايد درمان شوند . براي بهبود وضعيت زندگي ، شخص بيمار بايد علائم بيماري خود را مورد ارزيابي دقيق قرار دهد ، پزشک خود را بطور منظم از بيماري خود مطلع نمايد و بطوردقيق درمانها را انجام دهد .

حدود ۲ تا ۳ ميليون آمريکايي دچار نارسايي قلبي هستند و ساليانه ۴۰۰  هزار مورد جديد شناخته مي شوند . اين بيماري بطور مختصر در مردان از زنان شايعتر است . ساليانه ۳۹۰۰۰ نفر بدليل اين بيماري در آمريکا مي ميرند و ۲۲۵۰۰۰ مرگ نيز بدليل بيماريهاي مرتبط با آن نيز حادث مي گردد . ميزان مرگ و مير بعلت نارسايي قلبي از سال ۱۹۷۰ تا ۱۹۹۰   حدوداً ۶۴ درصد افزايش يافته است در حاليکه ميزان مرگ و مير ناشي از بيماري عروق کرونر در دوره مشابه ۴۹ درصد کاهش يافته است .

نارسايي قلبي حدود يک درصد از افراد بالاي ۵۰ سال و حدود ۵ درصد افراد بالاي ۷۵ سال را درگير مي کند .

* علائم شايع :

بايد توجه داشت که بسياري از علائم منحصراً مربوط به نارسايي قلبي نمي باشند و با بعضي از بيماريهاي ديگر قلب مشترک هستند .

·         يکي از مهمترين علائم تنگي نفس مي باشد که احتمالاً بعلت وجود مايع زياد در ريه ها  مي باشد . تنگي نفس البته ممکن است در حالت استراحت يا فعاليت بوجود آيد . حتي در بعضي بيماران احتقان ريه ها به حدي است که خواب آنها را نيز مختل مي نمايد .

·         خستگي و ضعف

·         ادم ( خيز ) که منجر به تورم اندام و گاهي شکم مي شود .

·         سرفه هاي طولاني و ممتد ( معمولاً همراه با خلط خونابه اي صورتي رنگ )

·         برجسته شدن سياهرگهاي گردن

·         کاهش فشار خون

·         بزرگ شدن کبد

لازم به ذکر است يک قلب طبيعي در ابتداي امر تلاش مي کند تا مشکلات ناشي از نارسايي را جبران نمايد تا علائم زيادي تظاهر ننمايد . اين جبران به سه شکل صورت مي گيرد :

1.       بزرگي خود قلب ؛ که منجر به ورود خون بيشتر به قلب مي شود و در نتيجه پمپاژ خون بيشتر مي شود .

2.       افزايش ضخامت فيبرهاي عضلاني قلب ،‌ تا عضلات قلبي تقويت شده و با قدرت بيشتري پمپ مي کنند و خون بيشتري را انتقال مي دهند .

3.       افزايش ضربان قلب

با اين جبران ذکر شده ، قلب بطور موقت نارسايي ظرفيت خود را جبران مي نمايد که گاهي تا ساليان سال طول مي کشد .

بايد توجه داشت که اين جبران حدود مشخصي دارد و پس از مدتي علائم نارسائي ظاهر خواهند شد .

بعضي از بيماريهاي زمينه اي مانند پرکاري تيروئيد و کم خوني شديد ممکن است نارسايي قلبي را تشديد نمايند .

همانطور که اشاره شد بطور طبيعي در روند افزايش سن ، قلب مقداري از ظرفيت پمپاژ خود را از دست مي دهد .

* علل :

·         حمله قلبي ، بيماريهاي عروق کرونر قلب

·         ضربانهاي نامنظم قلب

·         هر عاملي که باعث افزايش غيرطبيعي ضخامت ديواره هاي قلبي شود

·         بيماريهاي دريچه اي قلب

·         فشار خون بالا احتمال ابتلا به نارسايي قلبي را ۲۰۰ درصد افزايش مي دهد .

·         بيماريهاي مادرزادي قلب

·         پرکاري تيروئيد

·         عفونتها

* عوامل افزايش دهنده خطر :

·         ديابت يکي از مهمترين عوامل افزايش دهنده خطر است

·         مصرف دخانيات

·         الکل

·         چاقي

·         رژيم پرچرب و پرنمک

وجود يک عامل خطرساز به تنهايي کافيست تا نارسايي قلبي ايجاد شود ، اما ترکيب اين عوامل به شدت خطر را افزايش مي دهد .

* پيشگيري :

·         طبيعتاً رعايت دستورات تغذيه اي ، اجتناب از دخانيات و عدم استفاده از الکل از موارد مهم بحساب مي آيند .

·         بطور مرتب به پزشک مراجعه نمائيد و تحت معاينات منظم قرار بگيريد . از کنترل وزن غفلت ننمائيد .

·         بايد توجه داشت که پس از ابتلا به نارسايي قلبي حتي با رعايت بسياري از نکات بالا ممکن است کماکان بيماري پيشرفت نمايد و طبيعتاً پيشگيري به مراتب بهتر از درمان است .

* تشخيص و درمان :

پزشکان براي تشخيص نارسايي قلبي از شرح حال کامل و تاريخچه گذشته بيمار بنحو احسن استفاده مي نمايند و وجود علائمي نظير خستگي و ضعف ، تنگي نفس و چاقي مي تواند به آنها کمک شاياني نمايد . صداهاي قلبي نيز کمک زيادي در تشخيص مي نمايند .

البته پزشکان براي رسيدن به تشخيص ممکن است از راهها و ابزارهاي مختلف استفاده نمايند . نوار قلبي اکوکارديوگرافي بعضي از اين ابزار هستند .

درمان بسياري از بيماريهاي زمينه اي مانند پرکاري تيروئيد و کم خوني از طريق داروها و درمان اختلالات دريچه اي بصورت جراحي مي تواند نارسايي قلبي را به حالت اوليه بازگرداند . البته به شرطي که تخريب ماهيچه هاي قلبي ايجاد نشده باشد .

بطور کلي هدف از درمان عبارتست از بهبود کار پمپ قلب بمنظور افزايش کيفيت و طول زندگي بيمار با کمک تغييرات روش زندگي و استفاده از داروها.

داروهاي مختلفي بدين منظور مورد استفاده قرار مي گيرند که عبارتند از :

·          داروهاي ادرار آور ( ديورتيک ) براي کاهش مايع در بدن و ورم اندامها و بافتها و کاهش فشار خون .

·         استفاده از داروهاي تقويت و تنظيم ضربان قلب و داروهاي ديگر

* پيوند قلب در موارد شديدي که به درمان دارويي پاسخ نمي دهند نيز يکي از راههاي درمان مي باشد .

 

 

  
نویسنده : ميلانی ; ساعت ۱٢:٥٩ ‎ب.ظ روز شنبه ٥ اردیبهشت ،۱۳۸۳